Emek Göçü ve İnsani Kalkınma

Küresel nüfusun %5’ini göçmen işçilerin oluşturduğunu biliyor muydunuz? Bu rakam neredeyse 323 milyon kişi anlamına geliyor  ve Amerika Birleşik Devletleri’nin nüfusunu dahi aşıyor. 

Uluslararası emek göçü, insanların istihdam amacıyla bir ülkeden diğerine hareket etmesi olarak tanımlanmaktadır.  Bu yenibir olgu değildir ve her zaman insanlık tarihinin bir parçası olmuştur. Örneğin, uluslararası emek göçü İkinci Dünya Savaşı’nı takip eden süreçte göçmen toplulukların yardımıyla Avrupa’nın yeniden inşasında, Türk vatandaşlarının emeğinin de dahil olduğu  itici güçlerlerden biri olmuştur. O zamandan beri ve küreselleşmenin yaygınlaşması nedeniyle işgücü hareketliliği tüm dünyada politika gündemlerinin en üst sıralarına yerleşmiştir. Günümüzde  istihdam amacıyla hareket eden kişi sayısı katlanarak artmaktadır. 2000 yılında ekonomik göçmenlerin sayısı 90 milyondu. Sadece 15 yıl sonra bu sayı, %258 artarak  323 milyona çıktı. Göçmen işçilerin korunmasını sağlamaya yönelik tüm çabalara rağmen, hala pek çoğu savunmasız durumda ve göç süreci boyunca çok kayda değer risklerle karşılaşmaktadırlar. 

Son zamanlarda yapılan çalışmalar emek göçünün etkin yönetiminin; göçmenler, göçmen toplulukları, göçmenlerin ana vatanları, hedef ülkeler ve göçmenlerin işverenleri için çok geniş etkisi olan  bir potansiyele sahip olduğunu göstermiştir. Varış ülkeleri açısından emek göçmenleri, ekonomik büyümeyi teşvik edip işgücü piyasasındaki boşlukları doldururken, kültürel çeşitliliği deberaberlerindegetirmektedirler.,.Menşe ülkeler içinse emek göçü; işsizlik oranlarını düşürürken işçi dövizleri aracılığıyla GSYİH’yi arttırmakta, diasporanın katılımı ile ekonomik kalkınmayı teşvik etmekte ve menşe ülkeye geri dönen göçmenler sayesinde yeni becerilerin işgücü piyasasına dahil olmasını sağlamaktadır.Son on beş yılda,  göçmen işçidövizleribeş kat artarak 2015 yılında tahminen 454 milyar Amerikan Doları’na ulaşmıştır. Kanıtlar açıktır ki, etkin yönetildiğinde emek göçü, hem göçmenler hem de toplumlar için ekonomik yararlara sahiptir.

İyi yönetilen emek göçü; devletler, sivil toplum kuruluşları, , özel sektör temsilciler ve hükümetler arası kuruluşlar  arasında işbirliğini gerektirmektedir. Emek göçü yönetiminde uzman bir kurum olarak IOM Türkiye, ekonomik göçmenlerin kayıt dışı istihdamı ve hassasiyetlerinin azaltılması, kayıtlı istihdamın teşviki, merkezi ve yerel düzeyde faaliyet gösteren kurumların kapasitesinin desteklenmesi ve işgücü piyasasının gereksinimlerine uygun şekilde vasıflı yabancı işgücünün çekilebilmesi amacıyla kendisine üye olan devletleri destekleyecek tecrübeye sahiptir.

Emek göçü ve insani kalkınma,  IOM Türkiye’nin göç yönetimi alanında rehberlik sağlayan tematik programlama çabalarında  önemi giderek artan bir çalışma alanı olarak karşımıza çıkmaktadır. Emek göçü ve insani kalkınma programımız çerçevesinde seçilen illerde ve ekonomik sektörlerde Türkiye’nin yabancı işgücü  gereksinimlerini irdelemek amacıyla bir sektörel ihtiyaç analizi ve buna ek olarak emek göçü yönetimine dair Türkiye’nin yasal ve normatif çerçevesini ortaya koyacak bir durum değerlendirmesi yapılmıştır.  

Birleşmiş Milletler Ortak Programının bir ortağı olarak IOM Türkiye, Antalya ilinde  1.200 işsiz genç göçmenin temel yaşam becerileri eğitimi aracılığıyla işgücü piyasasına entegrasyonunu teşvik etmiştir.  18-29 yaş arası bu gençlere daha sonra yerel istihdam kuruluşları tarafından istihdam edilebilirliklerini artırmak üzere mesleki eğitimler de verilmiştir.IOM Türkiye’nin emek göçü alanındaki savunuculuğu çok eski bir döneme dayanmamasına rağmen Türkiye sadece Suriyeliler için değil tüm göçmenler için emek  göçü yönetimi alanında  önemli adımlar atmıştır. Örneğin, 2013 yılında Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun yürürlüğe girmesi, Göç İdaresi Genel Müdürlüğü’nün kurulması aracılığıyla göç yönetiminin kurumsallaşmasını sağlamıştır. IOM Türkiye aynı zamanda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Türkiye işgücü piyasasının yabancı emeğine dair ihtiyaçlarını değerlendirmek, ulusal istihdam siyasasının öncelikleri ekseninde emek göçü yönetimi alanında kurumsal ortaklarına destek olmak, düzensiz emek göçü ile mücadele etmek ve göçmen işçilerin haklarının korunmasında savunuculuk yapmak üzerinden yakın işbirliği içinde çalışmalarını sürdürmektedir.Bu minvalde IOM Türkiye düzensiz emek göçü ile mücadele, işgücü istismarının önlenmesi, insan ticaretiyle mücadele ve Türkiye’de yabancıların kayıtlı istihdamının teşvik edilmesi  ve kurumsal kapasitenin desteklenmesi alanlarında Türkiye’yi desteklemeye  kararlılıkla devam etmektedir.